Nếu bạn có đặc quyền, hãy sử dụng đặc quyền để tạo thay đổi

Nếu bạn có đặc quyền, hãy sử dụng đặc quyền không phải là một khẩu hiệu đạo đức suông, mà là một nguyên tắc rất thực tế trong xã hội dân chủ. Trong bất kỳ cộng đồng nào, luôn tồn tại sự chênh lệch về mức độ an toàn, tiếng nói và khả năng tiếp cận quyền lực.

Có người có thể lên tiếng mà không sợ bị tấn công, có người có thể bước vào bất kỳ không gian nào mà không bị nghi ngờ, có người được lắng nghe chỉ vì họ thuộc nhóm đa số. Đó chính là đặc quyền.

Không ai có nghĩa vụ phải tự làm mình tổn thương

Điều quan trọng cần làm rõ là: không ai có nghĩa vụ phải đặt mình vào nguy hiểm chỉ để chứng minh lập trường chính trị. Mỗi người đều có quyền thiết lập ranh giới an toàn cho bản thân.

Nếu bạn có đặc quyền, hãy sử dụng đặc quyền không có nghĩa là ép những người dễ bị tổn thương phải đối thoại với những nhóm đang kỳ thị họ. Ngược lại, thông điệp này dành cho những người đang ở vị trí an toàn hơn trong xã hội.

Vấn đề là: ai sẽ làm công việc khó?

Trong thực tế, nếu không phải người có nhiều lợi thế đứng ra đối thoại, thì ai sẽ làm? Những người đã chịu nhiều rủi ro nhất không thể tiếp tục gánh thêm trách nhiệm thay đổi xã hội.

Người có nhiều đặc quyền thường có khả năng bước vào các không gian mà người khác không thể. Họ có thể tiếp cận những nhóm bảo thủ, những người chưa hiểu vấn đề, những cử tri còn mơ hồ mà không sợ bị đe dọa trực tiếp.

Đặc quyền không phải là tội lỗi, mà là nguồn lực

Rất nhiều người cảm thấy xấu hổ khi nhận ra mình có đặc quyền. Nhưng cảm giác tội lỗi không giúp xã hội tốt hơn. Điều có giá trị là biến đặc quyền thành nguồn lực cho thay đổi.

Nếu bạn có đặc quyền, hãy sử dụng đặc quyền như một công cụ: để mở ra đối thoại, để kết nối những nhóm khác biệt, để thuyết phục thay vì né tránh.

Dân chủ không tồn tại nếu không có sự khó chịu

Dân chủ không phải là sống trong một cộng đồng toàn những người giống mình. Dân chủ tồn tại khi bạn phải đối diện với người không đồng ý với bạn, thậm chí là người khiến bạn không thoải mái.

Tránh né đối thoại chính trị vì sợ khó chịu thực chất là từ bỏ vai trò công dân. Khi những người có khả năng đối thoại chọn im lặng, xã hội sẽ bị dẫn dắt bởi những tiếng nói cực đoan nhất.

Người có đặc quyền cần gánh phần khó hơn

Không phải tất cả mọi người đều có cùng khả năng tiếp cận không gian chính trị. Có người có thể đi gõ cửa từng nhà, đứng ngoài điểm bỏ phiếu, tham gia tranh luận công khai mà không sợ hậu quả cá nhân.

Đó là một lợi thế rất lớn. Và trong một xã hội công bằng, lợi thế đó đi kèm với trách nhiệm. Trách nhiệm không phải là hy sinh, mà là chấp nhận một mức độ khó chịu để người khác không phải chịu rủi ro.

Nếu không làm, chúng ta sẽ mất nó

Nếu bạn có đặc quyền, hãy sử dụng đặc quyền bởi vì nền dân chủ không tự tồn tại. Nó tồn tại nhờ những người sẵn sàng làm công việc khó, nói chuyện với người không giống mình và bảo vệ không gian đối thoại.

Nếu tất cả những người có khả năng đối thoại đều rút lui, xã hội sẽ dần bị chia cắt, cực đoan hóa và cuối cùng là mất đi chính nền dân chủ mà họ đang được hưởng.

Kết luận

Đặc quyền không phải là thứ để xấu hổ, cũng không phải thứ để khoe khoang. Đặc quyền là trách nhiệm. Và trong một xã hội muốn tốt hơn, người có nhiều lợi thế hơn cần bước lên trước.

Tham khảo thêm các bài phân tích xã hội tại tretoday.com và các cộng đồng người Việt tại Mỹ trên raovathouston.com.

Có thể bạn quan tâm: Thư viện Hỏi đáp tài chính & cuộc sống tại Mỹ